Prematüre Bebeklere Dair Her Şey

Hem prematüre hem de ikiz bebek olarak dünyaya gelmişim ben de. Annemle babamın anlatılarından biliyorum ki, prematüre bebek bakımı için oldukça zorlu ve anne için de hüzünlü bir dönem dersek, hiç de yanlış bir tanım olamaz…  O yüzden her anne, her kadın benim gözümde kutsal iken, prematüre bebek annelerine ise saygım daha derindir.

Hangi bebeklere prematüre bebek denir? Erken doğum önlenebilir mi? Kuvöz nedir, ne işe yarar, hangi sağlık durumlarında kullanılır, nasıl bir ortamdır? Prematüre bebeklerin zihinsel ve bedensel gelişimleri ayrı ayrı incelendiğinde, diğer bebeklerden farklı mıdır? Prematüre bebek bakımı diğer bebeklere oranla daha farklı mıdır? Prematüre bebeklerin ortamında ekstra hijyene gerek var mıdır, neler dikkat edilmelidir, ev ortamı nasıl olmalıdır? Prematüre bebeklerin vücut ısılarını sağlayabilmek adına ne yapmalıyız? Bebeğin erken doğmasında bir etken var mıdır ve hamile anneler nelere dikkat etmelidir? sorularını da, Dünya Prematüre Günü vesilesi ile TSÇV Aile Danışma Merkezi pedagogu Sayın Banu Bingöl Söze’ye anne adayları ve prematüre bebek sahipleri için sordum. Tüm soruların yanıtlarını paylaşmadan önce de,  vakfın başlattığı bir kampanyadan bahsetmek istiyorum. Bu kampanya ile daha çok aileye ulaşım sağlanacak ve harika bir koleksiyonda sizin bebeğinizin de bir anısı olacak 🙂

TSÇV Aile Danışma Merkezi, 17 Kasım Dünya Prematüre Günü’ne özel, erken müdahale ve bilinçlendirme yaratabilmek için bir kampanya hazırlamış. Bu kampanya sayesinde prematüre bebekler hakkında daha çok ve doğru bilgiye sahip olmak adına aileleri bilinçlendirebilmek hedefleniyor. 

Vakfın bu kampanyayı başlatma amacı ise, vakıftan hizmet alan bir çok ailenin prematüre bebek sahibi olması ve erken doğum yaşayan ailelerin vakıfa daha kolay ulaşabilmesini sağlamak. Vakfı heyecanlandıran bir diğer plan ise; Aile Danışma Merkezi Erken Müdahale Bölümü’nde, prematüre bebeklerin patikleri ve hikayelerinden oluşan bir koleksiyon yapmak. Aileler de kendi hikayeleri ile bu projeye hem katkıda bulunmuş olacak, hem de bebeklerine harika bir anı bırakacak.

Aileler bu kampanyaya nasıl katılacak?

Prematüre bebek sahibi olmuş annelerin 7-15 Kasım tarihleri arasında, Instagram hesaplarında paylaşacakları prematüre bebeklerinin video ya da fotoğraflarının altına, #ilkpatik hastagiyle kendi hikayelerini anlatacaklar. En çok beğeni alan ilk 3 paylaşım sahibine küçük hediyeler verilecek. Sonuçlar 16 Kasım tarihinde yayınlanacak ve 17 Kasım Dünya Prematüre Bebek Günü’nde erken müdahalenin önemini de anlatan bir bültenle basına da tanıtılacak. 

Prematüre annelere derinden sevgi ve saygılarımı sunduktan sonra, şimdi de prematüre bebekler hakkında ailelerin merak ettikleri tüm soruları, TSÇV Aile Danışma Merkezi ve Pedagog Banu Bingöl Söze’nin kalemiyle bilgilerinize sunuyorum. 

Hangi bebeklere prematüre bebek denir?

Hamileliğin 37. haftasını tamamlamadan doğan bebeklere prematüre bebek denir.

Erken doğum önlenebilir mi?

Erken doğuma neden olan birçok risk faktörü olmakla birlikte, bazı risk faktörlerine etki edilebilir. Diyabet ya da yüksek tansiyon gibi kronik hastalığı olan kadınların daha gebelik öncesinde ve gebe kaldıktan sonra  düzenli olarak hekim kontorlünde olması,sağlık sorunlarının erkenden belirlenip çözümlenmesi, sağlıklı bir kilo ve yaşam tarzı, gebelik öncesinde ve sırasında alkol, sigara ve uyuşturucu vb. zararlı maddelerin kullanılmaması gibi önlemlerle erken doğum riski azaltabilir. 

Kuvöz nedir, ne işe yarar, hangi sağlık durumlarında kullanılır, nasıl bir ortamdır?

Erken ve/veya sorunlu doğan bebekler, vücut sıcaklığını gerekli düzeyde ve kararlı tutamadıkları için, sağlık koşullarının giderek kötüleşmemesi amacıyla, sabit sıcaklıktaki steril bir ortama; belli bir oranda neme sahip, anti-bakteriyel bir filtreden geçirilerek arındırılmış taze havaya; uykularının bölünmeyeceği bir sessizliğe; doktor gözetimine ve hemşire bakımına gereksinim duyarlar. Bebek kuvözleri bu gereksinimi karşılamak üzere üretilirler. Kuvöz temel olarak, şeffaf kapaklı kabin bölümü; küvözün ısıtma, havalandırma, nemlendirme gibi işlevlerini yürüten denetleç birimi ve gövde bölümlerinden oluşur. Kabin bölümünde bebeği yatarken tartabilecek bir terazi, röntgen filminin bebeği rahatsız etmeden takılıp çıkarılabileceği bir kızak düzeneği, bebeği yukarı-aşağı veya sağa-sola hareket ettirmeye veya çevirmeye yarayan mekanik düzenekler de olmalıdır.

Şu durumlarda kullanılır:
• Prematüre bebeklerde (37 haftanın altındakilerde),
• Bebek normalde olmasından daha küçük doğduysa,
• Solunum sıkıntısı yaşayan bebeklerde,
• Kalp ritminde bir bozukluk olan bebeklerde,
• Emme refleksi gelişmemiş bebeklerde,
• Çeşitli genetik hastalıkları olan bebeklerde,
• Sezaryenle doğan bebekler normal doğumda olduğu gibi akciğerlerdeki sıvının atımını rahat yapamayabilir. Bu da solunum güçlüğüne neden olabilir.
• Vücut sıcaklığı belli bir düzeyde tutamayanlar bebekler küvöze alınır.

Prematüre bebeklerin zihinsel ve bedensel gelişimleri ayrı ayrı incelendiğinde, diğer bebeklerden farklı mıdır?

Hamileliğin son haftalarında bebeğin beyninde milyonlarca sinir bağlantısı oluşur. Erken doğum sebebiyle sinir hücrelerinde kurulmaya devam eden bağlantılar tamamlanamaz. Bu nedenle zamanında doğan bebeğe göre zihinsel gelişimde farklılıklar görülebilir.

Anne karnındayken bebek bir sıvının içindedir. Daha az ses duyar ve ışık alır. Yani beyne daha az duysal uyaran ulaşır. Erken doğumla birlikte bebek aniden seslere, ışıklara ve dokunmalara maruz kalır. Beyin henüz gelişim aşamasındayken bu kadar çok fazla uyarana maruz kalmak çok da faydalı değildir. Prematüre bebeklerin motor becerileri zamanında doğan bebeklere göre daha yavaş olabilir. Prematüre bir bebek term bir bebekle karşılaştırıldığında kollarını ve bacaklarını daha düz tutma eğilimindedir. Premature bebek anne karnında cenin pozisyonunda duruşu yeterli süre tecrübe edemediği için kasları da tam olarak gelişmemiştir ve zamanında doğan bebeklere göre kasları daha güçsüzdür.

Prematüre bebek bakımı diğer bebeklere oranla daha farklı mıdır?

Prematüre bebeklerin deri tabakasının ince, yağ oranının düşük olması, bağışıklık sisteminin yetersizliği nedeniyle yaşamın ilk aylarında zamanında doğan bebeklere göre daha dikkatli ve özenli bir bebek bakımı gerekmektedir. 

Prematüre bebeklerin ortamında ekstra hijyene gerek var mıdır, neler dikkat edilmelidir, ev ortamı nasıl olmalıdır?

Derinin üst katmanının oluşumu anne karnında 24. haftada başlar yaklaşık 34. haftada tamamlanır. Oluşumunu tamamlayan deri katmanları cilde temas eden kimyasal maddelerin emilimini büyük ölçüde bir bariyer gibi engeller. Preterm  bebeklerde derinin tüm katmanları daha oluşumunu tamamlanmadan doğum gerçekleştiği için enfeksiyonlara ve toksinlere daha açık durumda olurlar. Aynı zamanda  immun sistemin yeterli gelişmemesi nedeniyle bağışıklık sistemleri zamanında doğan bebeklere göre daha zayıf durumda olabilir. Bunun için de, bebekle temastan önce ellerin yıkanması en önemli kuraldır. Bebeğe ait eşyalarının (emzik, biberon vb.) steril olmasına dikkat edilmelidir.

Prematüre bebeklerin vücut ısılarını sağlayabilmek adına ne yapmalıyız?

Prematüre bebeklerin cilt altı yağ dokusu yetersiz olduğu için vücut ısılarını karşılayamamaları sık karşılaşılan problemlerdendir. Zamanında doğan bebeklere göre daha çabuk üşürler. Bu nedenle vücut ısılarını koruyabilmek için uygun pamuklu kıyafetler giydirilmelidir. Oda sıcaklığı 24-26 derece arasında olmalıdır.

Bebeğin erken doğmasında bir etken var mıdır ve hamile anneler nelere dikkat etmelidir?

Son zamanlarda anne olma yaşının yükselmesi, annenin diyabet, yüksek kan basıncı gibi sağlık problemleri, üremeye yardımcı tedavilerin yaygınlaşması ile çoğul gebeliklerin artması, bayanların eskiye nazaran iş hayatında daha yoğun stresli işlerde çalışmaları, ayrıca fast food türü hızlı tüketilen  ve katkılı gıdalar henüz kanıtlanmamış olsa da sıklığı giderek artan erken doğumlarda etkisi olduğu düşünülmektedir. Hamile anneler gebelik boyunca düzenli hekim kontrolünde olmalı, kimyasal maddelerden ve stresli ortamlardan olabildiğince uzak durmalı, düzenli  beslenmeli, katkı maddesinden uzak doğal bir beslenme tercih etmeli, sigara, alkol ve gereksiz ilaç kullanımından kaçınmalılar.

Tüm bebekleri sevgiyle kucaklıyorum, 
Ve annelerini de…

birannetavsiyesi@gmail.com

Yoruma kapalı.

MENÜ