Çocuklarda Göz Sağlığı | Cumhur Şener

Göz doktorumuz Prof. Dr. Cumhur Şener’e göz muayenesi için her gittiğimde kendisine annelerimizin sorularını iletip, cevapları da blogtan ve Instagram hesabımdan aktarmaya çalışıyorum. Daha önce de bahsettiğim gibi; Güneş’in ve Hira’nın gözlük numaraları doğru değilmiş ve bundan dolayı da Güneş’in gözünde göz tembelliği de başlamış. Cumhur Bey’in muayenesinden sonra bu durum ortaya çıktı ve kızların hem gözlük numaraları hem de gözlükleri, uygun olan bir gözlük markası ile değiştirildi. Hangi marka gözlük kullanmalıyım diye araştırırken de, çocuklar için en uygun gözlüğün de @tomatoglassestr olduğuna emin olduktan sonra, gözlüklerini de Tomato marka gözlüklerle değiştirdik. Gözlü seçimi ile ilgili aşağıdaki paylaşımımı da okuyabilirsiniz.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Göz doktorumuz Cumhur Şener Güneş ve Hira’yı muayene ettiğinde, gözlük numaralarının yanlış verilmiş olduğunu fark etti. O yüzden gözlük numaraları şimdi yeniden değiştirildi, keza gözlüklerinin markaları da. Doktorumuzla tanıştıktan sonra, göz sağlığı üzerine daha da hassaslaştım. Çocukların gözlük takmak istememelerinin bir nedeni, yanlış mercek kullanıldığından dolayı olabilirmiş. Ayrıca diğer gözlükleri burunlarından düştüğünde, gözlüğün arkasına lastiklerini dahi taksam, taktığım lastikler gözlükten çıkıyordu. O yüzden lastik fayda etmiyordu. Güneş sürekli gözlüğünü düzeltmek zorunda kalırken, Hira'nın ise gözlüğünün arkasına lastik tokamı dikerek çare bulmuştum. @tomatoglassestr gözlüklerinde ise hiç böyle bir sorun olmadı şükür. Şimdi Güneş de, Hira da rahatça ve gözlükleri sabit şekilde durarak gözlüklerini kullanabiliyorlar. Ne lastik rahatsız ediyor ne de gözlükler. Bu da hem mercek odaklarını değiştirmemesini sağlarken, hem de gözlüğün kaymasına da engel oluyor. Çocukların ve bebeklerin burun kemikleri henüz gelişimini tamamlamadığı için, çerçevenin buruna oturan kısmı da silikonla desteklenmeli imiş. Bizim kullandığımız bu gözlüklerin tam ortasında ortopedik, 3 noktadan yüksekliği ayarlanabilen (bebeklerde 6 nokta) burun pedleri de var. Böylece burun gelişimi devam eden çocukların burunlarında herhangi bir şekil değişikliği olmuyor. Toksik olmayan malzemelerden üretildiği için de sağlıklı. Ayrıca ağırlığı yok gibi bir şey, bu yüzden de gözlerine baskı yapmıyor. Kulak sapları ayarlanabiliyor; yüze uygun şekilde ileri ya da geri ayarlanıp sabitlenebiliyor. Kaydırmalı fotoğrafta gözlükle birlikte elimize ulaşan malzemeleri de paylaştım. Keşke doktorumuzla da, gözlüklerimizle de daha önce karşılaşsaydık. Siz de benim gibi kendinizi suçlamamak için, keşke dememeniz için naçizane paylaşmak istedim. Soran arkadaşlarıma da toplu yanıt olsun ❤️ #çocukgöz #çocukgözlüğü #çocukdoktoru #tomatoglasses #cumhurşener

Şule Alkış | BirAnneTavsiyesi (@sulealkis)'in paylaştığı bir gönderi ()

Göz tembelliği ile ilgili yazıma da Göz Tembelliği | Cumhur Şener yazımdan ulaşabilirsiniz.

Çocuklarda göz sağlığı ile ilgili sorular ve yanıtları için Cumhur Şener’in web sayfasındaki pdf olarak yayınlanan 2 kitaptan sizler de detaylarına ulaşabilirsiniz. Neşeli günler diliyorum.

Soru: Göz bebeğini büyütmek için kullanılan damlalar konusunda endişeliyim. Bu damlalar gerçekten çocuğum için gerekli mi ve güvenli midir?

Cevap: Çocuğunuz için kullandığımız gözbebeğini büyüten damlalar göz doktorları tarafından yıllardır kullanılmaktadır. Çok nadiren görülen yan etkileri veya ilaç alerjileri dışında, uygun kullanıldıklarında oldukça güvenilir oldukları bilinmektedir. Sık olmamakla beraber, çok küçük çocuklarda bu damlaların kullanımı sonrasında ısı artışı veya kızarıklık görülebilir ancak genellikle hızlı bir şekilde kendiliğinden geriler. Birçok insan için gözbebeğini büyütücü damlaların kullanımı, göz muayenesinin en az sevilen kısmıdır. Ancak bu damlalar hem güvenilir hem de gereklidir. Çocuğunuzun gözbebekleri büyük iken, şiddetli ışık çocuğunuzun gözüne zarar vermez. Ancak ilacın etkisi geçene kadar şiddetli ışığa karşı daha hassas olacaktır. Bu süre içinde ışığa gözlerini kısarak bakabilir veya güneş gözlüğü kullanabilir. Birçok göz doktoru kendi gözlüklerini yanında getirmeyenler için geçici güneş gözlükleri sağlamaktadır. Bunun yanında, çocuğunuzun gözbebekleri büyük iken kitap okumak gibi yakın görme gerektiren durumlarda muhtemelen bulanık görecek ve odaklanmakta zorlanacaktır. En iyisi ilacın etkisi geçene dek okumak, bilgisayar kullanmak, ev ödevi yapmak gibi yakın çalışma gerektirecek aktivitelerden kaçınmaktır. Göz muayenesinden hemen sonra muhtemelen okula dönebilir; dersi dinleyebilecek ve sınıfta yer alabilecektir ancak kitap okumakta zorlanabilir. Genellikle uzak görmede daha az bulanıklık meydana gelir, araba kullanmak (erişkinler için) veya sportif aktivitelere katılmak genellikle bir probleme sebep olmaz.

Yanlış bilinen: Çocuğun gözbebekleri büyük iken, yüzmesi veya kontakt lens takması güvenilir değildir. Su veya yabancı madde büyüyen pupilden gözün içine kaçabilir ve zarar verebilir.

Doğrusu: Çocuğunuzun göz bebekleri büyükken yüzmesinde, kontakt lens takmasında veya herhangi bir aktiviteye katılmasında sakınca yoktur.

Soru: Göz bebeğini büyütücü damlaların etkisi ne kadar sürer, etkisi ne zaman sona erer?

Cevap: Gözlerdeki odaklanmayı sağlayan kas çocuklarda erişkinlerdekinden daha güçlüdür. (evet – doğru – daha güçlü, daha zayıf değil) Sonuç olarak çocuklarda kullanılan damlalar erişkinlerdekine göre daha uzun sürede etkisini gösterir ve etkisini kaybetmesi daha uzun zaman alır. Şaşılığı olan genç bir çocuğun göz bebeğinin uygun şekilde büyümesi yaklaşık 40 dakika gerektirir ve genellikle etkisi 24 saat sürer. Daha büyük çocuklarda (teenager) ve erişkinlerde, göz bebeğinin büyümesi 20 dakikada etkisini gösteren daha kısa etkili damlalarla sağlanabilir ve birkaç saat içinde etkisi geçebilir (Mümkün olduğunca çabuk tekrar okuyabilmesi gerekli olan daha büyük çocuklar (teenager) ve yetişkinler için, muayene sonunda net yakın görmenin geri dönmesini hızlandıran damlalar verilebilir). Eğer bunu kullanmakla ilgileniyorsanız, göz doktorunuza geri döndüren (reversal) bu damlaları sorunuz. Ben genç çocukların büyük bir kısmının bu damlaları kullanmayı tercih etmediklerini gördüm. Onlar, başka bir göz damlası almaktansa göz bebeğini büyütücü damlalardan kaynaklanan hafif bulanık görme ve ışık hassasiyeti ile daha mutlular. Geri döndürücü (revarsal) damlalar, mümkün olduğunca çabuk çalışmak veya kitap okumak isteyen daha büyük hastalar için daha önemlidir. İlginç olarak, göz bebeğini büyütücü damlanın etki etmesi ve etkisinin geçmesi için geçen süre göz rengi ile ilişkilidir. Koyu kahverengi göze sahip olan kişilerde gözbebeği daha uzun sürede büyür ve daha uzun süre büyük kalır. Çocuğunuz çok küçükse veya gözbebekleri iyi büyümüyorsa (tipik olarak koyu kahverengi göze sahip olduğu için), göz doktorunuz ikinci muayeneden önceki birkaç gün boyunca göz büyütücü damlalar (atropin) kullanmanızın ardından takip muayenesine gelmenizi önerebilir. Bu, doktorun ofisinde gözbebekleri yeterince büyümeyen çocuğun odaklanmasını sağlayan kaslarda tam bir gevşeme sağlar.

Soru: Çocuğumun göz kaslarında bir problem var. Farklı lenslerin görmesini düzeltip düzeltmediği ile ilgili soruları cevaplayacak kadar büyük yaşta. Doktor kırma kusurunu ölçeceği zaman göz bebeğinin büyütülmesine ihtiyaç var mıdır?

Cevap: Evet vardır. Göz kaslarında problem olan çocukların çoğu (ve hatta erişkinlerin de büyük bir bölümü), muayene sırasında gözlerindeki odaklanmayı sağlayan kasları tamamen gevşetebilme yeteneğine sahip değildir. Bu durum da kırma kusurunun yanlış değerlendirmelerine sebep olabilir. Ek olarak, büyük gözbebekleri, çocuğunuzun gözlerinin içinin dikkatli muayenesine olanak sağlar. Bu sebeplerden dolayı, şaşılığı olan hastaların çoğu, tam bir göz muayenesi için gözbebeklerinin büyütülmesine ihtiyaç duyarlar.

Soru: Çocuğumda göz tembelliği olduğundan şüphelenip doktora götürdüm. Doktor bir sorun olmadığını söyledi, ama gözbebeklerini büyütmedi. Endişelenmeli miyim?

Cevap: Yukarıda anlatılan sebeplerden dolayı, göz bebeğini büyütmek göz tembelliğinden şüphelenilen bir çocukta muayenenin temel parçalarından birini oluşturur. Çocuğunuz tam muayene edilmemiş ve sizin ikinci bir görüş almanız gerekir.

Soru: Sol gözü kaydığı için 6 aylık çocuğumu göz doktoruna götürdüm. Doktor 6 aylık çocuğun muayene edilmek için çok küçük olduğunu ve 1 yaşında veya daha sonra getirmem gerektiğini söyledi. Bu uygun bir tavsiye midir?

Cevap: Hayır! Bazen çok küçük çocuklarda bazı küçük problemlerin en iyi çözümü ‘biraz daha zaman geçmesini beklemek’ olsa da, bir problemden şüphelenilen herhangi bir yaşta muayene mümkün ve gereklidir. Bazı göz doktorları küçük çocukları muayene etmek konusunda tecrübeli ve rahat olsalar da, bazıları değildir.

Önemli Nokta: Çocuk hangi yaşta olursa olsun – hatta yenidoğan olsa da – göz muayenesi için erken yaşta değildir. Eğer göz doktorunuz küçük çocuğunuza tatminkâr bir muayene yapamıyorsa, çocuk muayenesi konusunda uzmanlaşmış bir göz doktorundan ikinci bir görüş almalısınız.

Soru: Oğlumda şaşılık var. Ne kadar sürede bir gözbebeklerinin büyütülmesi gerekir?

Cevap: Genel olarak, göz kaslarında problem olan bir çocuğun gözbebeklerinin yılda bir büyütülmesi gerekir. Göz bebeklerini büyütmenin temel amacı, gözlük gerekip gerekmediğini ve gerekiyorsa tam değerlerini belirlemektir. Büyüyen çocuğunuza her yıl farklı boyutta ayakkabı gerekebileceği gibi, gözlük değerlerinin de yıllık olarak tekrar değerlendirilmesi gerekecektir.

Soru: Doktorun ofisinde gözbebeğini büyüten damlaların etkisini göstermesi için 40 dakika beklemek istemiyorum. Yıllık göz muayenesinden 40 dakika önce evde çocuğumun gözlerine damlatabilir miyim?

Cevap: Genellikle hayır! Göz muayenesinin bazı bölümleri (görmenin test edilmesi, göz kaslarındaki dengenin değerlendirilmesi ve pupil fonksiyonunun kontrolü, vs) çocuğunuzun gözbebekleri büyütülmeden önce yapılmak zorundadır. Sonuç olarak göz doktorunuzun, çocuğunuzu gözbebekleri büyümeden önce muayene etmesi gerekecektir. Bazen, hastalar muayenenin 2 parça halinde yapılmasını daha uygun bulmaktadır. İlk muayenede gözbebeğini büyütmeden önceki tüm bölümleri içeren bir muayene ardından bir hafta veya daha sonra ikinci bir muayene gününde, öncesinde gözbebeklerine evde damla damlatılıp getirilerek muayene tamamlanabilir. Bunun doktorun ofisinde 40 dakika beklememek gibi bir avantajı olmakla birlikte, çocuğunuzun gözünün durumu hakkında tam bir bilgi edinmek için ikinci defa muayene edilmek üzere tekrar gelmesi gibi bir dezavantajı bulunmaktadır.

Soru: Çocuğumun gözünde hipermetrop var. Ne kadar süre gözlük kullanması gerekecek?

Cevap: Çalıştığım yıllar boyunca öğrendiğim en önemli şey, çocuğun ne kadar süre gözlük kullanması gerekeceği ile ilgili tahmin yürütmemektir. Beş yaşın altındaki çocuklarda ortalama 1-2 diyoptri hipermetropi mevcuttur ve bu normal bir durumdur. Ortalama olarak 7 yaşına kadar hipermetropi biraz daha artmaya devam eder ve sonra gerilemeye başlar. Yedi yaş ile büyüme yaşlarının sonu arasında (yaklaşık 16 yaş) çocukta hipermetropi ortalama 1,5 diyoptri azalır. Sahip olduğumuz tüm bilgi bundan ibarettir, ancak bu bilgi de ortalamalara dayanır, – sadece ortalama – beklenene değil. Bazı çocuklarda büyüdükçe hipermetropi daha fazla, bazılarında da daha az azalır. Bir yaşında 5 diyoptri (büyük miktarda) hipermetropisi olup genç erişkin yaşlarında (teenager) 9 diyoptri (çok büyük miktarda) hipermetropla seyreden hastaların yanında, çok genç yaşta 1.5 diyoptri hipermetropisi olup 10-15 yıl kadar sonra tamamen aynı seyreden hastalar da takip ettim. Son olarak, çocukluk yaş grubunda 6 diyoptri hipermetropu olup yetişkin çağa gelinceye kadar tamamen gerileyen hastalar da gördüm. Böyle çocuklar istisnadır, genel kural olarak, eğer bir çocuğun 3 diyoptriden fazla hipermetropisi varsa, sürekli olarak gözlük kullanmaya devem etme ihtiyacı duyması kuvvetle muhtemeldir. Eğer 2 diyoptriden daha düşük hipermetropisi varsa, gözlük kullanmaya devem etme ihtiyacı kalmayacağı da kuvvetle muhtemeldir.

Önemli Nokta: Bir istisnai durum iki gözün optiği arasında belirgin asimetrinin varlığıdır. Çocuğun gözü genellikle simetrik olarak hipermetropi veya miyopi kazandığı veya kaybettiği için, eğer bu durum eşit olmayan bir şekilde başlarsa, böyle kalmaya devam edebilir. Her iki gözün de beyine eşit netlikte görüntüler göndermesi önemli olduğu için, böyle bir çocuğun sürekli gözlük kullanması gerekli olabilir. Beyin her bir göze farklı miktarlarda odaklanma gücü gönderemez. Çocukların büyük bir kısmı aslında küçük bir miktarda, yaklaşık 1-2 diyoptri, hipermetroptur. Bu normal bir durumdur. Çocukların büyük çoğunluğu bunu düzeltmek için gözlüğe ihtiyaç duymazlar çünkü kolayca akomodasyon yapabilir ve bu miktarda hipermetropu tamamen telafi edebilirler.

Soru: Çocuğumun gözünde miyop var ve her geçen yıl daha büyük gözlük numaralarına ihtiyaç duyuyor. Çocuğumun gözlerinin zayıfladığı ile ilgili endişelenmeli miyim?

Cevap: ‘Daha yüksek gözlük numaraları gerekmesi gözlerinin zayıfladığı anlamına gelir’ diye düşünmek gayet normaldir. Aslında, yukarıda anlatıldığı gibi, net görüntü için gerekli olan lenslerin gücünü belirleyen gözlerin şekli ve boyutudur. Bir anlamda, çocuğun daha yüksek numaralı miyopik lense ihtiyaç duyması, bir önceki yıla göre bu yıl daha büyük ayakkabıya ihtiyaç duymasından farksızdır. Sonuçta eğer çocuk daha büyük ayakkabıya ihtiyaç duyarsa, ayaklarının daha güçsüz olduğunu düşünmeyiz. Ben bunu ailelerin çocuklarının daha büyük numarada gözlük ihtiyacı duyması konusundaki endişelerinin tamamen farkında olarak yazıyorum. Ben anladım ki, biz çocuğumuzun boyunun uzamasını iyi bir şey olarak düşünüyoruz, ancak gözlükleri kötü bir şey olarak düşünüyoruz. Ama en azından, az görmenin bir belirtisi olduğu kadarıyla, miyopinin ilerlemesi önemli bir problem oluşturmaz. Tek istisnai durum ise, büyük göz boyutuna retinanın gerilmesi ve incelmesinin de eşlik edebildiği miyopinin çok yüksek değerlere ulaşmasıdır (yaklaşık 8 diyoptri). Miyop bir göz, lens gücü için fazla uzun bir göz olduğundan, çocuk büyüdükçe – vücut büyüdükçe göz de büyür – daha da kötüleşme eğilimindedir. Genellikle, yakın görüşlülükteki artış büyüme çağının sonuna doğru, tipik olarak 16 yaş civarında, yavaşlama eğilimindedir.

Soru: Oğlumun gözleri ara ara kayıyor. Bu olduğunda oğlum ne görüyor?

Cevap: Bir göz kaydığında kişide birçok farklı durumdan biri gerçekleşir. Eğer olay yakın zaman başlangıçlı ise kişi çift görebilir. Kişi genellikle bu durumu engelleyip ikinci görüntüyü yok etmek için bir gözünü kapatır. Alternatif olarak bu görüntüyü suprese edebilir (veya kapatabilir) (suprese anlamış aşağıdaki soruda). Çocuklarda, göz kaslarındaki problemin başlangıcında çift görme yerine supresyon (suprese anlamış aşağıdaki soruda) bulunabilir. Bazen önce çift görme bulunur ve haftalar, aylar içinde yerini supresyona bırakır. Daha büyük çocuklarda, supresyonun çift görmenin yerini alması daha uzun zaman alır. Eğer göz kayması ortalama 9 veya 10 yaşından sonra geliştiyse, çocuğun beyni supresyonu öğrenecek esnekliğe artık sahip olmadığından kayma düzelinceye kadar çift görme devam edecektir. Daha büyük bazı kişilerde göz kaydığında çekme hissi, gözlerde zorlanma veya bulanık görme tariflenebilir.

Soru: Supresyon kötü bir şey midir?

Cevap: Biz supresyonu göz kaymasındaki anormal duruma adaptasyonun doğal ve kullanışlı bir yolu olarak görebiliriz. Eğer beyin normalde olması gerektiği gibi her bir gözden görüntüyü alıyorsa ve gözleriniz 2 farklı şey görüyorsa, çift görürsünüz – ki çok sinir bozucu bir durumdur. Sonuçta supresyonun gelişmesi sizin bu hoş olmayan 39 tecrübeden kurtulmanızı sağlar. Bu durumda, supresyon göz kaymasında bir adaptasyon mekanizmasını göstermekle birlikte yararlıdır.

Yoruma kapalı.

MENÜ