Çocuklarda Ayak Sağlığı ve Ortopedik Ayakkabılar

Ayakkabı seçiminde nelere dikkat etmeliyiz? Taban çökmesi, içe basma, düz taban, ilk adım ayakkabısı gibi ayak sağlığı hakkında akla gelebilecek tüm soruları, Pablosky‘nin Akasya AVM’deki mağazasında, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Murat ÖZTÜRK bizim için cevapladı. İşte sorular ve cevapları;

İlk Adım Ayakkabısı Gerçekten Gerekli mi, Böyle Bir Ayakkabı Çeşidi Var mı?

Murat ÖZTÜRK: ilk adım ayakkabısı biraz annenin hassasiyeti, biraz da ticari bir yönlendirmedir. Çocuk kendi ayakları üzerine gelene kadar yani ayaklarına yük binene kadar herhangi bir ayakkabı giyebilir ama yük binmeye başladıktan sonraki dönemde muhakkak ki iç desteği olan ayakkabılar tercih edilmelidir.

Çocuklar İçin Ne Tür Ayakkabılar Seçmeliyiz?

Murat ÖZTÜRK: Ayakkabı seçiminde 3 temel kriter vardır; 1. Ayağın salgıladığı ter ve mineral gibi salgılar, ayakkabının içinde kalmaması gerekir, ayakkabı bu salgıları emmeli yani emici bir materyalle kaplanmış olmalıdır. 2. Ayakkabının topuk kısmı yumuşak zemin olmalıdır. Yani çocuğun topuğu yumuşak bir zemine basıyor olmalı ama süngerimsi bir taban olması da çok uygun değildir. Yumuşaklığın topukta olması gerekir. 3. Ayakkabının içerisinde iç desteğinin olması gerekir. En önemli kriter de budur. Basarken ayak içe doğru basmamalı, ayakkabının içerisindeki bu destek ayağı dışarı doğru yönlendirmelidir. Son öneri de; ayakkabıların üst üste 2 gün giyilmesi tavsiye edilmez çünkü ayağın salgıladığı salgıları ayakkabının emmesi ve emdiğini bırakması tam bir gün alır. Bu yüzden de tercihen gün aşırı veya dönüşümlü giyilmelidir ve bu, yetişkinler için de geçerlidir.

Çocuk ayakkabısı seçiminde ideal ve doğru olan ayakkabı nasıl olmalıdır?

Murat ÖZTÜRK: Zaman zaman rastladığımız bazı ayakkabılar var ki ayakkabının içine bir bombe koyup; anatomik, yarı anatomik ya da ortopedik diye satıyorlar. O tarz ayakkabılar uygun değildir. Bombede dikkat etmemiz gereken; topuğun hemen önünden desteği başlayan ve birinci tarak kemiği desteği olan ayakkabılardır. Dikkat edeceğiniz şey, topuğun hemen önünden birinci tarak kemiğine doğru gittikçe azalan destekler olmasıdır. Ayakkabı içindeki bombe, ayak oyuntusuyla uyum içinde olmalıdır. Zaten yanlış seçilen ayakkabılar çocuğu rahatsız ettiği için bu tarz ayakkabıları giymiyorlar.

Taban Çökmesi ile Düz Taban Aynı mıdır?

Murat ÖZTÜRK: Aynıdır fakat 0-6 yaş grubunda çok az görülür. Gerçek taban çökmesi demek için daha çok, kemikte bir anormallik olması gerekir. Bunu da şu yöntemle anlayabiliriz: Çocuğun dizi ve ayağı 90 derece iken baş parmaklarını yukarıya doğru kaldırdığınızda, ayak tabanında oyukluk oluşur. Eğer bu oyukluk hiç oluşmuyorsa o zaman kemikle ilgili taban çökmesi hakkında fikir verir ama doğru tanı radyolojik inceleme ile konur. Buna tam taban çökmesi demek için ailesel bir hikayesi olması ve bir de çocuğun 6-7 yaşını geçiyor olması lazım. Ancak o zaman taban çökmesi diyebilirsiniz. O tanıyı koyuyorsanız zaten, ondan sonra artık hep iç destekli ayakkabı, sandalet, belki kilo arttığı için ayakkabı onu karşılayamıyorsa daha sert tabanlı ayakkabılar kullanabilirsiniz.

Taban Çökmesinde Gerileme Olur mu?

Murat ÖZTÜRK: Ayak aynı saç rengi, göz rengi gibi, ne ise ona doğru gider aslında. İlk beş yıl içinde, ayağın şekli nasıl bir yapıya dönüşecekse o şekline doğru ilerler. Bizse, ayağın ideal noktasına gitmesi için desteklemeliyiz. O olgunluk dönemine gelirken uygun şekilde gelişmesini sağlamalıyız.

Yanlış Ayakkabı Seçimi İle, Ayak Sağlığı İyi Olan Çocuğun Ayağında Bozukluğa Yol Açmak Mümkün mü?

Murat ÖZTÜRK: Mümkün değildir ama yanlış ayakkabı seçimi, çocuğun ayağında ağrıya neden olur. Fakat çocuk çok kiloluysa o zaman gerçekten şekil bozuklukları gözükür. Küçük bir alana yüksek yük bindiği için, dizde açılanmalar oluşabilir. Ya da yoğun olarak toplu aktivite yapıyorsa, o zaman yük binmemesi gereken yerlere yük bindiği zaman kıkırdak aşınacağı için, çok erken dönemde olmaz ama yıllar içinde erken aşınmalara neden olabilir. Bu, gerçekten de sık yaşanılan bir durumdur.

Ayakkabı Alırken Ayağa Tam Uyan Bir Ayakkabı mı Yoksa Daha Büyük Bir Ayakkabı mı Alınmalı?

Murat ÖZTÜRK: Ayakkabı seçerken, çocuğun ayağından yarım ya da bir numara büyük ayakkabı alınmalı. Bunun nedeni ileride büyüdüğünde de giysin mantığıyla değil, sabah saatleri ve akşam saatleri arasındaki ayak şişmesi gibi farkların çocuk için de muhakkak ki geçerli olduğu içindir. Yarım numara, tercihen bir numara büyük olması daha iyi olur. Çocuğun ayağının ayakkabı içinde yüzmemesi yeterlidir. Ayrıca, büyük ayakkabı çocuğun ayağını büyütür diye bir mantık da kesinlikle yoktur.

Çocuklarda Çapraz Adım Atmak, Düzeltilebilir Bir Durum mudur?

Murat ÖZTÜRK: Çapraz adım, zaman içinde düzelen bir durumdur fakat ayakların iç kısımlarının içe doğru basması ise müdahale edilmesi gereken bir durumdur. Çapraz adım ve ayakların içi kısımların içe doğru basması farklı şeylerdir. Böyle bir durumda çocuk yürümek istemeyebilir. Ortopedik bir ayakkabıyla desteklenmesi gerekir.

İçe Basmanın Tedavisi Var mıdır?

Murat ÖZTÜRK: Aslında içe basmak fizyolojik, doğal bir durumdur. Çocukların %95’i 5-6 yaşına kadar içe doğru basar. Bu da düz tabanlık diye algılanır. O dönemde ayak bağları sertleşene, kaslar güçlenene kadar içten tabanı desteklememiz ve bunu normal anatomik durumuna, erişkinlerdeki duruma getirmemiz gerekir. Bunu sağlayan ayakkabılar ya da sandaletler giydirmemiz gerekir. Yani, minimum 5-6 yaşa kadar bu ayakkabılarla desteklemek gerekir. Ama tekrar ediyorum; çocukların çoğunda 5-6 yaşına kadar görülür, bu bir hastalık değildir, fizyolojiktir. Bu durum, düzeltilmeye ihtiyaç duyar ki zaten çocuğun tüm aktivitesini etkiler. Spor yapamayabilir. Özellikle voleybol, basketbol, koşu, uzun yürüyüş, aileye eşlik edememe gibi sonuçları doğurabilir. Doğru ayakkabı seçimi ile önlenebilir.

Elimizle Sıktığımızda C Şeklini Alan Ayakkabıları Giydirmek Doğru mudur? Anneler Genelde Bu Ayakkabıların Doğru Seçim Olduğuna İnanır.

Murat ÖZTÜRK: Ayakkabı seçiminde birinci kriter bu değildir. C şeklini alan ayakkabıların doğru olduğunu düşünmelerindeki kasıt, belki tabanı yumuşak olsun anlamındaysa bu olgu kabul edilebilir ama ilk kriter; ayakkabı içindeki iç desteğin olmasıdır. ilk yere bastığımızda zeminle topuk arasında bir darbe oluşur. İstediğimiz ayakkabılarda, iç desteği olmalı ve tabanının da yumuşak olması gerekliliğidir.

Parmak Arası Terlikler Uygun mu?

Murat ÖZTÜRK: Uygundur. Tabii ayakkabının arkasından bir bandın olmasını öneririm. Parmak arası terliği kaldırmak için ayak ekstra yorulduğundan, arkası bantlı ayakkabıları tercih etmek daha doğru bir seçim olur.

Çocuklarda topuk dikeni olur mu?

Murat ÖZTÜRK: Çocuklarda çok nadir görülür, hatta neredeyse yoktur.

Genellikle Kız Çocuklarında Görülen Parmak Ucunda Yürüme Problemi Kaç Yaşa Kadar Sürer?

Murat ÖZTÜRK: Parmak ucunda yürümek iki sebepten dolayı olur. Birincisi, baldır arkasındaki kısalık ki bu sebep az görülür. İkincisi ise çocuğun hızlı yürüme, hızlı hareket etme ihtiyacı duymasıdır. Bu sebeplerden dolayı kaynaklanır ve anormallik değildir.

Ayakkabı seçimindeki detayları öğrendikten ve Pablosky’nin ayakkabılarını da inceledikten sonra, ayak sağlığını hedef alan Pablosky’nin ayakkabılarından aldık biz de. Çünkü Pablosky ayakkabıları hakiki deriden, INTECH teknolojisi ile 2 saniyede sıvıyı çeken ve yok eden iç yüzeyden, topuk ve burun koruyucusundan ve kaymayı önleyen tabandan oluşan, yüksek kaliteli ayakkabılar hakikaten. Op. Dr. Murat ÖZTÜRK’e bilgilendirmelerinden dolayı bir kez daha teşekkürler.

Sağlıklı günler,
Keyifli adımlar dilerim 

Yoruma kapalı.

MENÜ